Jan 24, 2023

Claves blanc

 

Digitos dansa, joca e ambula

al claves blanc del piano

Le claves nigre es dur pilares

le quales illes evita

pro non ferir se de novo


Diatonic melodias parallel,

alternante accordos arpeggiate

Nusquam chromatica

o modulationes es vidite,

nulle dieses o bemolles


Del magnific fenestra panoramic

del sparsemente mobilate camera

on vide le luna blanc e le nubes

Le sol del alba es al dorso del domo

e le neo-eveliate vicos del village

appare in calide colores


Forsan le piano es un poco disaccordate,

ma isto non preoccupa le pianista

Perfection es por personas pavorose,

non pro illes como le cygno blanc,

que batte su albe alas

in porose, blancastre nubes

sub le luminositate del luna del aurora



Vetulessa



Multes time le vetulessa inevitabile,

ma esque le timor de non poter

experientiar le autumno del longe vita

plus grande non deberea esser?



Jan 13, 2023

Amor sin responsa

 



Amor sin responsa, qual dulce dolor
Nunquam florescera le suave flor
Le corde rumpera, le spirito cadera
Cata vice via de me tu vadera

Toto io te voleva dar
Tote le terra, tote le mar,
stellas brillante del celo clar
Omne cosas tu osava refusar

Io te mira de distantia con oculos suspirante
e compone poemas plenate de melle
pro monstrar te mi sentimentos scintillante
e crear pro nos un mundo belle

Amor sin responsa, un petra pesante
in le thorace del amante refusate
Mi amor non mori, nonobstante
mesmo si cata momento io sape

que nunquam tu amara como io lo face
Tu non ha le corage, tu non es audace
Ma supervivera mi spero e mi sonio
del impossibile union e matrimonio



Nomines de caressa

Chronica publicate in Panorama in interlingua, no.3, 2020 

Le anglophonos ama le nomines de caressa. Mesmo presidentes los usa: James “Jimmy” Carter e William “Bill” Clinton es duo exemplos. 

Anque actores gusta le formas diminutive: John “Jack” Nicholson, Fred Astaire (originalmente Frederick Austerlitz, Richard “Dick” Van Dyke. Ultra isto il ha omne le Toms (Thomas): Cruise, Selleck, Hanks e multe alteres. 

Ma como es le stato de cosas con le feminas? Lassa nos reguardar alcun famose actrices: Kate Winslet usa su nomine original. Ma in le fundo Kate es un forma diminutive de Katherine. Emma Watson anque usa su nomine original. Emma pote possibilemente esser reguardate como un diminutivo de Emily. Scarlett Johansson non usa ulle nomine de caressa officialmente. Ni Jennifer Aniston lo face. Ma, al contrario, su ex-marito Bradley Pitt lo face. Nancy Reagan originalmente se appellava Anne, ma Nancy Sinatra es baptisate Nancy. Alora Nancy es e un forma diminutive de Anne e anque un nomine autonome. 

Si le ex-candidata presidental Hillary Clinton usarea un nomine de caressa, isto poterea esser Hill. Alora illa se harmonisarea ben con su marito. Bill e Hill... Le nomine es de origine grec: ἵλαος (hílaos) con le signification “benigne” e “misericordiose”. Isto dava le latin “hilaris”. Le parola anque es un adjectivo anglese, con un signification un poco alterate: “hilarious” (comic, amusante, hilarante). Ma su campania de election ubi illa debatteva Donnie Trump al maximo esseva tragicomic. A proposito, si Bill Clinton volerea haber un nomine mesmo plus diminuite, ille poterea nominar se Billy Clinton, ma tunc on pensarea que ille es un bandito del Salvage West. 

Multe nomines de caressa gania lor independentia e es usate autonomicamente, sin connexion al nomine original. Le jocatrice de tennis Billie Jean King alora non era baptisate Wilhelmina. In Svedia ante alcun decennios il esseva popular nominar pueros per exemplo Jimmy o Ronny. 

Il es interessante observar como famose personas o figuras fictive establi un certe forma de lor nomines. Si on usarea un altere forma, le reaction serea confusion. Qui es per exemplo le cantatores Michael Jagger o Mickey Jackson? O le figuras designate Donnie Duck e Michael Mouse? Que decide si on usa le nomine original o le nomine de caressa? Il ha multe factores: Le imagine (“image”), contexto, le influentia de alteres o coincidentias. In le campo de musica, multe artistas de jazz e musica popular usa le diminutivos, ma compositores classic usa le nomine original. Hic alcun comparationes inter musicos pop e compositores classic con le mesme nomines: 

Johnny Cash / John Adams 

Phil Collins / Philip Glass 

Benny Goodman / Benjamin Britten 

Le americanos es tamben enthusiasmate per initiales. Le presidente John Fitzgerald Kennedy sovente es nominate solmente “JFK” (Jeiefkéi). Le malfamate John Ross Ewing del serie televisive “Dallas” es plus ben cognoscite como J.R. (Jeiár). Le presidente George Walker Bush es a vices nominate solmente “W” (Dabeliú). 

Le americano con le plus breve e peculiar nomine debeva esser Prince, quando ille in 1993 cambiava su nomine a un symbolo, le qual non poteva esser pronunciate. Al mesme tempore ille deveniva cognoscite como “Le artista anteriormente cognoscite como Prince”. 

Dec 14, 2022

Quando tu es hic con me


 Quando tu es hic con me
belle celo es tan clar
e le aves canta suavemente
tote le die

In mi corde brilla sol,
in mi corde brilla sol
e le celo es tan clar
quando tu es hic con me

Nostre amor es immortal
como le stellas eternal
Nostre spiritos se ha trovate 
in union divin

In le celo es un stella
in le celo es un stella
que brilla solmente
super nos, super nos

Dec 13, 2022

Le tettina


Io plora, plora e plora

pro mi molle, amate tettina

"Mamma e papa, da me ora,

illo es in le cocina!"


Io crita, calca e ruita

usque mi facie deveni rubie

ma illes dice: "Tu lo non necessita

mesmo si tu ha rabie"


Io preca, demanda, pete

ma illes succute le testas

Sin mi tettina io non es complete

e io lo besonia pro mi siesta


"Tu es un grande puero, si!"

illes dice tote le die,

ma io non me senti assi

"Da me tettina mie!"


Dunque io non cessara critar

Finalmente illes me lo va dar

Tosto finira lor tenacitate,

in bucca sera mi tettina amate


Amar sin desirar


Amar sin desirar,

isto es lo plus nobile

Dar sin demandar,

pro l'anima es favorabile


Vider que cata die es un dono,

saporar cata color, cata sono,

que plus io poterea besoniar

pro le vita vermente appreciar


Dec 12, 2022

Buddha dormiente


Ille jace a su dextere latere

Nirvana se approxima

Formas attende su dissolution

Lo finite devenira lo infinite

Pensatas e sentimentos

de un integre vita

emanara del capite

verso horizonte e celo


An ille dormi o medita?

An su mente es toto calme

o ancora un poco animate?

Su halitos a pena es audibile

Su corde es quiete


Nocte dispare gradualmente

Somno se muta a vigilantia

Sed que es sonio e que es realitate?

An io sonia ben que eveliate,

eveliante me in le regno de Buddha

quando in sonios?


An ille que se evelia vade

de un sonio a un altere?

An solmente illuminatos

se evelia al realitate?


Ille jace hic e nunc ante me

Io vide su suave surriso 

Nos es in le mesme camera

ben que io sape

que isto es impossibile


An le sonio es un illusion

intra un altere illusion?

Proque le illusion es irreal?

Illo ya existe in qualque forma

An isto es proque illo dispare

plus rapidemente que altere cosas?

Tote formas ya es peribile 

e dunque ultimemente illusori


Io tene inquiete pensatas

in mi claudite manos

Le manos dole, assi io los aperi

e le pensatas ascende

como spiras gris de fumo

Le camera fragra de incenso

Io me pone ante Buddha,

a mi sinistre latere

Io claude mi oculos 

e me connecte con ille


Io vide como Buddha entra un silva

Ille indica con le mano a sequer le

Le silva es obscur e frigide

ma io seque le sono de su passos

Finalmente nos arriva a un laco

Le aqua es toto tranquille 

Io senti calor del superficie

Un calide laco in un frigide silva?


Buddha dice a me:

Io te guidava al centro de tu essentia

Solmente tu pote saper ubi tu es

Entra le aqua pro trovar le responsa


Io entra le aqua

e senti como calor circumfere mi corpore

Io prende un forte halito 

e me submerge in le profunditate

Le fundo del laco luce 


Io aperi le oculos

e vide le lampa de oleo 

in le angulo del camera

Buddha ancora jace ante me,

su oculos sempre claudite


Nirvana se approxima

Somno gradualmente deveni vigilantia

Illusion se muta a realitate

e ibi, alicubi

al frontiera del terra de necuno

io flotta in mi calide laco

e senti como lo perfecte

anque existe in lo imperfecte


Io jace al dorso in le aqua

e specta al celo ancora obscur

Buddha non plus dormi

e io vide como su sagessa

reforma constellationes stellar

e le prime vice vide 

imagines primordial


Nov 29, 2022

Ante que le odio vincera


Ante que le odio vincera,

que tu va experientiar

ver amor


Ante que le celo

se obscurara,

que tu va experientiar

un belle estate


Ante que le igne toto devorara,

que tu potera vader

trans un pristine silva,

audiente le vento folios caressar


Ante que explosiones

toto lacerara,

que tu va experientiar

le splendor del vetere urbes


Ante que le aere

non plus es respirabile,

que tu va experientiar

le fragrantia del rosarios


Prende mi mano,

cammina con me,

sicca te le lacrimas,

nam hic e nunc

toto es ben





Tacer





Forsan tacer es melior 

que dicer triste cosas,


claudente su bucca

assi que illo deveni tanto sic

que le labios coalesce,


celante su dolo

sub vestimentos clar,


camminante tote le die

con un hospite constante 

in su corde:

le nocte


Forsan tacer es melior

que dicer le veritate insuffribile,


fictivemente vivente in le illusion,


ridente como sempre

quando le anima plora,


errante del die al die

sin dicer un parola,


e repulsante le pensatas

con ruito commercial



Nov 19, 2022

1980


 Quando veniva 

le anno 1980

le gente pensava:

"wow, como ha avantiate

le tempore,

in solmente 20 annos

il habera le anno 2000

Tunc viages spatial 

sera un cosa quotidian,

nos habera stationes spatial

e colonias al Luna e Marte"


Ma quando gente

hodie pensa retro

al anno 1980 

illes dice:

"wow, isto esseva 

tante annos retro,

ante internet,

ante telephonos intelligente

e le horologio digital

esseva le plus avantiate

pecia electronic

que on possedeva


Tempore decimal

Chronica publicate in Panorama in interlingua, no.2, 2020

Durante le Revolution Francese, le systema metric esseva lanceate. Illo es basate al systema decimal. Pesos e distantias debeva esser standardisate. Contar usante decenas es plus facile que usante per exemplo dozenas. Assi un metro deveni 100 centimetros e 1000 millimetros. Isto pote esser comparate con le yard, que es dividite in tres pedes, que es dividite in 12 uncias.

Un reforma, que esseva introducite in Francia in 1793, ma le qual nunquam habeva successo e esseva abandonate post alcun annos, es le tempore decimal. 

Quando pesos e distantias esseva convertite al systema metric, on voleva facer lo mesmo con le tempore. Nostre tempore standard, con 12 horas in le nocte e 12 in le die, con cata hora dividite in 60 minutas con 60 secundas, ya es un hereditage del systema numeral sexagesimal del sumeres. 

Le horologio decimal divide le die e nocte in dece horas, con cento minutas in cata hora, con cento secundas in cata minuta.

Un avantage con le tempore decimal es que il es plus facile a contar quante tempore differente cosas tarda. Isto facilita le planification. Il es facile calcular que un excursion que tarda 200 minutas decimal, tarda duo horas decimal, alora duo decimos del die e del nocte.

Tempore decimal poterea facilitar le calculation de salarios, observationes astronomic, competitiones e multe altere cosas. On mesmo facilemente pote vider quante percentos del die ha passate: a quatro horas e septanta minutas, isto face 47 percentos. 

Al altere latere, le systema sexagesimal ha altere avantages. 60 es equalmente divisibile con multe numeros. Isto facilita le calculo mental, proque on evita numeros decimal: le medietate deveni 30, un quarto deveni 15 e un quinto deveni 12. Isto anque conveni con le systema gradual, ubi un circulo ha 360 grados. (6x60=360). Anque illo ha radices sumerian.

Il ha multe causas del successo non occurrente del tempore decimal. Io solmente pote mentionar alcun de illos hic:

-Le idea esseva connecte al Revolution Francese. Ma quando le Prime Republica esseva abolite e Napoleon accedeva al poter, le regime que advocava le cambio temporal dispareva.

-Insimul con le tempore decimal, on voleva introducer un nove calendario, ubi le menses habeva nove nomines, e le septimanas habeva dece dies in vice de septe. On voleva dischristianisar le calendario e assi removeva le dies del sanctos. Isto non deveniva un successo con un populo que ancora in grande parte credeva in le Deo christian.  

-Horologios ancora esseva costose tunc, e cambiar tote le horologios dunque serea un grande costo.

-Le tempore decimal non significa un sufficientemente grande melioration, assi que homines haberea le motivation de cambiar a illo. Le avantages es principalmente mathematic, e non causa ulle notabile differentia in le vita quotidian. 

-On non debe subestimar le fortia del habitude. Dece horas in vice de 24 causa confusion, quando on debe apprender le horologio de novo: subito le numeros prende nove significationes. Al quinte hora il es mediedie, e poner se in lecto jam 9:30 sembla esser troppo tosto. Ma isto probabilemente es necessari, considerante que on solmente ha tres horas de dormir. 

Oct 20, 2022

Raga Darbari

Le viro con le gladio

veni furtivemente

pro prender

su ardorosemente expectate

vengiantia


Sed qual es le voce

que echoa in le palatio

e plena su passages e salas

con melle etheric?


Qual es le canto

que porta delecto

e ad homines, e ad deos,

que funde cordes

e los transforma

a sacre incenso

que ascende in alto,

verso le domo supreme,

illuminate del luce

del luna e del stellas?


Qual es le melodia

que del plus profunde

puteo de dolo

eleva le anima,

lo vesti in habitos de seta

e pone a illo un corona auree,

lo prende verso le firmamento

e lo monstra le splendor

del dece milles regnos cosmic?


Qui crea le musica

que face le mano del assassino hesitar,

perder su gladio

e sparniar le vita del maestro?


Isto es un del novem

joieles del imperator,

le maestro Tansen

qui canta Raga Darbari


Iste musica dona spero,

nam illo es plus potente que le gladio,

plus potente que cannones,

plus potente que grande bombas


Que iste musica sanara

le tormentate,

sanguinante mundo

e lo facera rememorar se

le ancian benediction que flue

del Fundamento Del Existentia





Oct 16, 2022

Si tu vole viagiar per draisine


Si tu vole viagiar per draisine,

evita le tempore vespertin,

adora le insolate vista,

como cata estive bicyclista


Si tu vole viagiar per draisine,

evita le ferrovias alpin

assi que tu al via ascendente

non te exhauri completemente


Si tu vole viagiar per draisine,

prende con te un nectarin',

pan con melle, un extra pedal

e un bottilia de aqua mineral