May 7, 2016

Le puera del flores



Tu resimila un magnolia
Plen de dulce melancholia

Yo te cerca, mi hyacintho,
In le fundo del labyrintho

Tu es mi narcisso silvestre
E tu beltate sempre cresce

Yo te dona un tulipan
Que cresceva in Amsterdam

Tu fragra como un rosa
Mi subtil, fragile cosa

Tu, mi pelargonio
Es le sol de mi sonio

Cautemente, mi anemone
Mi manos a te yo pone

Seren damisella del lilios
Lassa me toccar tu labios

Patientia, belle margarita:
Tosto tu sera mi marita

Cata die, candide camomilla,
Clarmente tu bontate brilla

Ergo mi amor,
Tu es un belle flor
E yo te amara
Durant' un eternità

Ver amor

Io sape que nostre amor es ver
proque io te ama de plus in plus
anno post anno

Insimul nos nos addormi
e insimul nos nos evelia
Nostre basios son le perlas
le qual orna le vita quotidian

Nos vade mano in mano
in vias directe e in sentieros torquite
Io nunquam te vole perder
in le labyrintho del vita

Diluvio

Io lassa le diluvio
cader super me
Imbiber mi vestimentos
assi que illos se agglutina
a mi frigide cute

Io non lo resiste
Io es libere
e vade con celere passos,
non toccate
de successo o perdita

Guttas gaudiose
batte mi fronte

Le bardotto


Le prole del cavalla e del asino es nominate mulo quando masculin e mula quando feminin. Iste animal es bon cognoscite e ancora es popular como un sustenibile portator in certe partes del mundo.
Il existe anque le opposite combination: le prole del asina e del stallon. Iste animal es plus rar. Illo es plus difficile a obtener e minor del mulo. Illo anque existe in ambe le sexos e, assi como le mulo, in general es sterile.
Omne le linguas del fonte e de controlo de Interlingua ha nomines separate pro le duo combinationes de cavallo e asino: mule/hinny (ang.), mula/burdégano (esp.), mulet/bardot (fra.), mulo/bardotto (it.), mula/bardoto (por.), Maultier/Maulesel (ger.), Мул/Лошак (rus.).
Ma quando io cercava le parola in Interlingua, primo in le dictionario svedese-interlingua de Pian Boalt e postea lo de Piet Cleij (interlingua-nederlandese) io solo trovava le traduction mulo (e mula, le forma feminin) pro ambe animales.
Considerante le grande effortios del diligente lexicographos de Interlingua in varie campos lingual, me pare utile inricchir Interlingua con un distinction inter le duo animales. Le parola anglese, hinny, es derivate del termino latin hinnus, in vice derivate del grec ginnos. Ma illo non ha le supporto del regula de tres.
Alora nos trova un altere alternativa: bardot (fr.), bardotto (it.), bardoto (por.) e burdégano (esp.). E ora nos anque sape le signification del supernomine de Brigitte Bardot!
In le gruppo Interlingua IALA in Facebook io trovava supporto pro le forma bardotto. Le parola veni del parola francese barde, que significa sella. Le parola espaniol possibilemente veni del latino burdo que significa mulo.
Bardotto veni ben con altere parolas in Interlingua como cappotto, potto, fagotto, javelotto e polyglotto.
Ecce, hic et nunc, vos ha spectate le nascentia de un nove parola in Interlingua. Un grande avantage de Interlingua ante linguas construite es que on nunquam debe inventar parolas. Illos jam existe in le linguas fonte. On solo debe "recoltar" los -registrar los in dictionarios e in uso active.
Le bardotto jam ha apparite in le poema original in Interlingua "Observationes zoologic" per Marcus Scriptor: 

Le bardotto es le hybrida
inter stallon e asina
in latino hinnus appellate
in Interlingua solment' ora registrate
 
Interlingua es un lingua ric et expressive. Dunque, que nos usa lo in sempre nove campos del vita, recoltante nove parolas e per isto inspissante nostre jam spisse dictionarios.

Publicate in Panorama in interlingua no. 4/2015

Apr 2, 2016

Pensatas ferroviari



Io vade per traino
e specta le paisages
que passa preter me
Le mundo es parve in su grandor
e grande in su parvitate

Le mangiar tepide occide mi appetito
Io vide lampas immobile in le wagon
e lampas celere foras

Le traino se arresta
Le voce continua parlar
in un idioma belle
que io non comprende
Io es lontan de mi domo

Le citate grande se approxima
Le arbores son reimplaciate de casas alte
Le autos se amassa in greges
Le firmamento del crepusculo es illuminate
del reflexiones del vita artificial

Structuras symmetric
substitue le creativitate chaotic del natura
In le domos gigantesc
cata homine es un lampa

Le consolation del melancholia

Le canto se repete
Le accordos veni in le mesme sequentia

Le celo specta in basso al terra cec
Proque nos occide le un le altere?
Forsan le dolo pote proteger nos contra le cruelitate?
Le humanitate es un corpore que noce se mesme

Forsan le sanguine pote curar le vulneres
Io vive in le nunc futur
Le consolation del melancholia
pone un tepide bandage al pedes
que troppo longe ha camminate

Le accordos se cambia
un nove canto sona

Poema gris

Io vade
ab obscuritate ad luce
Perdite inter incontabile
nuances sin color

Duo contrastos
pote crear variationes sin fin:
un longissime scala
con scalones insensibile

Io va al scala gris
le camminata es tanto, tanto longe
Io senti le tenebras detra me
et ante me percipe un suave luce
sempre suspirante al iris

Qual citate?

Le familia sacre
sempre cresce,
vigilia super le citate
le qual vole liberar se

A su stratas
le linguas soror
vive bordo a bordo

In le parco
con le scala e le colonnas
on trova le lacerta multicolor

Certe domos non son recte,
illos ha formas molle e vacillante

Trans le reticulo stratal
hasta le autos
totes in le mesme direction

Al strata longe sin autos
multe homines lento va
A un placia homines dansa
in plure anellos
saltante in un maniera
synchronisate

Qual citate visitava io?

Mar 12, 2016

Eclipse solar


Le matino deveniva
un subite crepusculo
Le nocte hastivemente passava
- un rar evenimento

Le aves mutesceva
le agros deveniva obscur
Le umbras se non prolongava
ma in vice multiplicava

Le luna blocava le radios del sol
proque Selena invidiava le lustro del Terra
e le poc radios que illa lassava passar
cecava le oculos del spectatores incaute 

Sanante solitude

Quando io pote esser sol alcun dies
io pote retrovar me mesme
Scriber poemas e ascoltar mi musica favorite
Io audi le melodias
que io amava ante vinti annos
e senti que io los ama ancora

Io es le mesme persona que tunc
ma tamben transformate
Io ama le mesme musica
ma ha apprendite nove linguas

Crescer es retener lo vetere
e al mesme tempore adder lo nove
Post annos nos deveni de plus in plus ric

Le genio

Ille vide mundos estranie
e audi musica que nemo altere percipe,
descende in se mesme e incontra Deo
qui le monstra le totalitate

Le immensitate face le mente exploder
Tempore e spatio se fusiona
Le celo es sub le pedes
e ille cade in alto verso le solo

Le precio pro le obras maestral
deveniva multo car
Ille qui vola troppo alte
se perde inter le stellas
Le parolas e melodias immortal
era scripte con sudor e lacrimas

Voleva ille dar iste donos al mundo
o solmente salvar se mesme?
Forsan isto non importa,
proque ILLE es le dono
que salvava le mundo

Io es un bacteriophilo

"Ille qui salva le vita de un homine, salva un mundo integre" dice Talmud, le scripturas con sagessa judee. De facto isto es ver in un modo multo plus mundan que on poterea expectar. In cata uno de nos vive circa cento billiones bacterios de mille differente species, que constitue duo kilos de nostre peso.
Alora nos omnes ha ric culturas bacterial intra nos. Nos son internemente multo cultivate. Quando nos bibe yogurt o altere bibitas o alimentos utile, nos recipe nove culturas bacterial, que in plus inricchi nostre vita interne.
Sape vos que personas con problemas gastric pote esser curate per injectiones a lor stomacho de floras bacterial extrahite del excrementos de altere personas? Le valor sanante del cacata non debe esser negligite. Al presente recercatores svedese carta le complexe flora bacterial del excrementos.

Ma a vices le bacterios differente non attinge accordo inter se, o non senti respecto a su hospite, e dunque essaya conquirer troppo grande territorios e devenir dominatores del povre organismo. Quando illos comencia lor impertinente attaccos, tosto veni le responsa. Un turba de leucocytos initia un massive contra-attacco e per le fervente battalia le febre curre in alto. Tosto le terroristas microscopic son neutralisate. In casos rar illos vince e alora toto es perdite: un homine mori e con ille o illa, un mundo integre. Naturalmente isto es le fato de cata mundo. Ma ante que mori le vetere mundos, nove son nascite e assi le vita continua trans le eones.

Nos vive in symbiosis con nostre bacterios. Nos non poterea viver sin illos. Alora illos son nostre melior amicos. Le proxime vice quando tu te sentira sol, pensa de tu amicos que plena tu corpore e cata momento face lor labor necessari pro sustener tu vita.

Personas suicidal deberea pensar del facto que lor decision super "esser on non esser" non solmente tocca illes ipse, ma anque multe altere esseres vivente.
Si on organisarea un referendum inter su bacterios super iste question, io es secur que le majoritate votarea pro le option de continuar viver. Assi io pensa que sempre vale continuar viver e non capitular ante le despero. Nostre bacterios vole superviver. Illos se multiplica e continuemente crea nove vita. Lor vitas son brevissime ma multo intensive. Illos eveni in alte velocitate. Si "traducite" a nostre tempo de mover se, illos durarea approximativemente si longe como vitas human.

Le bacterio es un del plus ancian formas de vita super nostre terra. Iste vetere esseres habita in nos, un specie multo juvene. Forsan illos remanera un longe tempore post nostre disparition.

Io non sape que vos pensa, ma post reflecter super tote iste factos io me debe declarar esser un bacteriophilo. Certemente existe bacterios vil, ma le majoritate es benevole.
Lo mesmo vale pro homines, ergo essente un philanthropo io anque debe esser un bacteriophilo. 

Chronica publicate in Panorama no.3/2015

Feb 14, 2016

Stella hibernal


Calide auree stella hibernal 
Tu me rememora del gaudio vernal 
Ex tu interior luce emerge 
Sur terra glacial tu lo disperge 

In iste tempore de guerras fatal 
Tu adveni con le pace de Natal 
Sempre tu porta a nos le spero 
Preveni le cadita in despero

Nocte cosmic

Io plana trans
le obscuritate intergalactic:
un perdite photon
tanto distante del sol
ubi io era nascite

In le eternitate ante me
un nove sol attende
Longissime es le via

Io vole cader in somno profunde
ma non succede

Io mira le nocte immobile