Comprende te mesme,
e le velo cade,
lo que tu cercava
ja spectava trans tu oculos
Tu non es
un gutta in le oceano,
tu es le mar
que sonia del gutta
Deo non es foras,
non in alto,
non detra
distante montanias
Comprende te mesme,
e tunc comprende Deo
Crede in te mesme,
e tunc crede in Deo
Deo es toto,
e tu existe,
le mesme substantia:
Pantheios
Heri jecta
su umbra a me
Tu riso echoa
in mi mente ancora
Io audi le rhythmo
del horologio
ma intra me
tempore cessava
Facies passava
como trainos nocturne
Illos omnes hastava
a stationes distante
Nemo poteva
te reimplaciar
In cerebro
memorias rota
tenente le manos
firmemente,
ballante melancholic
dansas circular
Io vole retornar
al rota del amor,
al sensationes scintillante
que nunquam fini
Io vole un billet
al carosello,
elevar le sensationes,
sentir que io vive
Io vole circular,
cader, planar,
rider, plorar
Io vole sentir
le totalitate,
io vole volar
in le rota del amor
Le celo ha un corona
auree e azur
Umbras lassa
sufflos murmurante
Tempore se funde
como glacie in igne
Le noctes incessante
flue sin fin
Sol hic io es
in le terra de lumine
desirante que tu
serea con me
Distante ardor
illumina le medienocte
Io mira le horizonte,
le sol que solmente
tocca le cimas
del calme abietes
I vole toccar te
ma in vice
frigide aere
me imbracia sin amor
Le pinos porta
habitos blanc
e canta melodias sufflante
Fluvios accompania
con tonos xylophonic
ma le parve miraculos
del natura incantate
non pote curar
mi solitude
Le mundo se torna
Le sol va disparer
ma tu tosto venira
e le autumno
devenira un nove estate
proque tu…
...tu es mi sol sol
Un matino tant’ calm’
le Sol deveni anxios’
Reguarda le firmament’
e pensa: "Ubi es tu?"
In le cel’ quasi gris,
le Luna se revela
con un velo de vapor
e bel’ radios de argent’
Amor del Sol e del Luna,
lor luce brilla in cord’
Ora veni omne stellas
al nuptias fabulos’
Dansant’ in seren silentio
in un sala grandios’
Amor, le Sol e le Luna
crea un festa divin
Damisellas broda vestes
Rosee, auree, violet’
Le vent’ arrangia flores
de cometas in bouquet
Le stellas trova coronas
Diamantes scintillant’
"Nos es, vos es invitate"
Tu audi nunc lor cant’
Quando veni crepuscul’
e le cel’ ceresie blau,
le Sol promitte calor
e Luna promitte repos’,
e si nos es lontan, mi car’
reguarda Sol in supra
Yo es in qualque aurora
e tu in qualque nocte blau
Le anima es nude
Quando illo se evelia,
illo se vesti in un corpore,
vade al mundo e pensa
que illo es le corpore
In le vespere, illo deveni fatigate
Illo se disvesti e entra in somno
Deman, quando illo de novo se eveliara,
illo recipera un nove corpore
Corpores pote esser
viros o feminas,
o alique altere,
liberal o conservative,
credente o atheistic,
forte o debile,
laborar durmente o otiar,
e haber colores differente
Ma le anima es nude
Illo pote viver ubique,
ligate a nihil,
si illo vide su ver libertate
Illo se vesti in corpores,
vaga trans mundos,
observa e apprende,
construe e destrue
Quando le nocte veni,
illo se disvesti,
se pone in lecto e se addormi
De que sonia le anima?
Quando le lacrimas
se ha desiccate,
solmente remane sal:
emotiones mineralisate
e demandas sin responsas
(Chronica publicate in Panorama in interlingua, no.3, 2023)
Le ultime anno, durante 2022-2023, le disveloppamento del intelligentia artificial (IA) ha attingite decisive avantiamentos. Le IA per exemplo pote prender parte in profunde discussiones a diverse themas, crear complexe e detaliate picturas in differente stilos, solmente a base de breve commandos, scriber un correcte codice pro construer un integre sito de internet e crear omne typos de musica, poemas e contos.
Lo que me ha surprendite es que le IA, ultra functiones technic, como jocar chacos, crear codice e dar information, anque deveni de plus in plus capabile in le campo creative: musica, litteratura e arte. Forsan isto non es tanto surprendente. Illo pote elaborar, categorisar e analysar omne typos de sonos, colores, formas e parolas. Illo pote "comprender" e structurar su mesme phrases, tonos e figuras. Su accesso a information es infinite, e illo pote usar su enorme banca de datos in un modo effective.
Lo que multe travalios in le futuro sera executate del IA es jam cognoscite. Isto pote esser programmation, servicio a clientes e operation de processos industrial. Ma anque jornalismo e altere travalios intellectual. Multe vices le IA adjutara le homines in lor labor, assi que un persona pote facer le labor de plure personas.
Ma recentemente io ha comprendite que le IA anque ha prendite de nos un cosa profundemente human - lo de exprimer nostre sentimentos e pensatas in poemas, cantos, contos e picturas. Nos ancora potera scriber, pinger e componer, ma un grande parte del motivation disparera, quando le IA lo facera melior e plus rapidemente. Proque scriber un romance durante un anno, quando le IA lo pote scriber in alcun minutas? Considerante le disveloppamento accelerante del IA, isto tosto sera le realitate. Jam hodie multe personas prende adjuta del IA pro crear varie cosas. A vices solmente pro cargas limitate, e a vices pro facer tote le labor, solmente dante breve instructiones.
Al fin, nos risca devenir solmente passive consumentes, que sera nutrite de individualmente adaptate information e intertenimento, create per machinas. E qui gerera isto? Fortias democratic o dictatorial? O forsan le machinas mesme?
Si le atheistas ha ration, nos homines es machinas biologic. Le cerebro es un computator, que formica de impulsos electric inter circa 85 milliardos cellulas. E nostre programmation es le codice de ADN. Assi, qual es le differentia inter un cerebro e un computator? O inter un corpore human e un androide? Solmente que un es de carne e un de metallo? O forsan que nos ha un anima, lo que le machinas manca. Ma forsan un anima pote incarnar in un machina? Esque al minus le sphera del religion sera libere de machinas, o potera illos anque precar, meditar e devenir illuminate o salvate?
Io non vole specular troppo. Assi io fini per constatar que durante que le IA de plus in plus plena nostre mundo, nos humanos devenira fortiate questionar e redefinir lo qui nos es, e qual es nostre rolo hic al terra.
Io cercava un nove amor
e sentiva le fame, desiro, calor,
non sapiente que dice Fortuna,
como sta le stellas e Luna
E quando io videva tu surriso,
io mirava le paradiso
e sapeva que io debe haber
con te amor, joia, placer
Io non credeva que tu es real,
un blonde filia del pais boreal
e inter nostre terras il ha un oceano
Nos vade al aqua, da me tu mano!
Tu dice a me, ”isto es le mar
de amor, e tu pote respirar
mesmo sub le aqua nam io sera
le aere que tu respirara”
Nos basia sub le aqua sin cessar
Nos nos move con le undas clar
Io es Triton, e tu un sirena,
calide undas nostre corpores plena
Io mira le sol al firmamento
e mesura le longor del umbras
pro trovar le correcte momento
de crear mi optime obras
Dansa solar, io va volar
Io tracia le arco de cata die
Radios solar, io va amar
Isto es le credo mie
Numeros adurite in mi mente
e le cyclos es memorisate
Le terra torna regularmente
Io es quasi accostumate
Le umbras se contrahe e pois cresce
Io los seque durante le aurora
Quando mi pensatas lento adolesce
Tosto venira le juste hora
Le saisones cambia colores
Rubie, jalne, gris, verde
Io conta amores e dolores,
e nunquam nihil io perde
.jpg)
su oculos: lunas que nunquam plora
illa parla in enigmas
susurros cosmic
e cela radios stellar in su bucca
illa vade trans stratas
pretendente normalitate
ma su cute es vestimentos
illa es toto differente
esque illa audi le sono?
le terra gira plus rapidemente
io non plus audi su parolas
troppo ben illa se adaptava
ma illa non es terrestre
solmente stellar
un beltate cosmic
illa ride
ma su corde pesa
illo es plenate de materia nigre
illa sonia de su domo
un exoplaneta pro nos incognite
e le gravitate del terra
la face sempre plus lasse
illa dansa inter umbras
respirante aere alien
celante in se un scintilla
que illa non osa monstrar
