Le anima es nude

Le anima es nude

Quando illo se evelia,

illo se vesti in un corpore,

vade al mundo e pensa

que illo es le corpore

 

In le vespere, illo deveni fatigate

Illo se disvesti e entra in somno

Deman, quando illo de novo se eveliara,

illo recipera un nove corpore

Corpores pote esser

viros o feminas,

o alique altere,

liberal o conservative,

credente o atheistic,

forte o debile,

laborar durmente o otiar,

e haber colores differente

Ma le anima es nude

Illo pote viver ubique,

ligate a nihil,

si illo vide su ver libertate

 

Illo se vesti in corpores,

vaga trans mundos,

observa e apprende,

construe e destrue

  

Quando le nocte veni,

illo se disvesti,

se pone in lecto e se addormi

De que sonia le anima?

Lacrimas desiccate

 

Quando le lacrimas

se ha desiccate,

solmente remane sal:

emotiones mineralisate

e demandas sin responsas

Le machinas fura nostre humanitate

(Chronica publicate in Panorama in interlingua, no.3, 2023)

Le ultime anno, durante 2022-2023, le disveloppamento del intelligentia artificial (IA) ha attingite decisive avantiamentos. Le IA per exemplo pote prender parte in profunde discussiones a diverse themas, crear complexe e detaliate picturas in differente stilos, solmente a base de breve commandos, scriber un correcte codice pro construer un integre sito de internet e crear omne typos de musica, poemas e contos.

Lo que me ha surprendite es que le IA, ultra functiones technic, como jocar chacos, crear codice e dar information, anque deveni de plus in plus capabile in le campo creative: musica, litteratura e arte. Forsan isto non es tanto surprendente. Illo pote elaborar, categorisar e analysar omne typos de sonos, colores, formas e parolas. Illo pote "comprender" e structurar su mesme phrases, tonos e figuras. Su accesso a information es infinite, e illo pote usar su enorme banca de datos in un modo effective.

Lo que multe travalios in le futuro sera executate del IA es jam cognoscite. Isto pote esser programmation, servicio a clientes e operation de processos industrial. Ma anque jornalismo e altere travalios intellectual. Multe vices le IA adjutara le homines in lor labor, assi que un persona pote facer le labor de plure personas.

Ma recentemente io ha comprendite que le IA anque ha prendite de nos un cosa profundemente human - lo de exprimer nostre sentimentos e pensatas in poemas, cantos, contos e picturas. Nos ancora potera scriber, pinger e componer, ma un grande parte del motivation disparera, quando le IA lo facera melior e plus rapidemente. Proque scriber un romance durante un anno, quando le IA lo pote scriber in alcun minutas? Considerante le disveloppamento accelerante del IA, isto tosto sera le realitate. Jam hodie multe personas prende adjuta del IA pro crear varie cosas. A vices solmente pro cargas limitate, e a vices pro facer tote le labor, solmente dante breve instructiones.

Al fin, nos risca devenir solmente passive consumentes, que sera nutrite de individualmente adaptate information e intertenimento, create per machinas. E qui gerera isto? Fortias democratic o dictatorial? O forsan le machinas mesme?

Si le atheistas ha ration, nos homines es machinas biologic. Le cerebro es un computator, que formica de impulsos electric inter circa 85 milliardos cellulas. E nostre programmation es le codice de ADN. Assi, qual es le differentia inter un cerebro e un computator? O inter un corpore human e un androide? Solmente que un es de carne e un de metallo? O forsan que nos ha un anima, lo que le machinas manca. Ma forsan un anima pote incarnar in un machina? Esque al minus le sphera del religion sera libere de machinas, o potera illos anque precar, meditar e devenir illuminate o salvate?

Io non vole specular troppo. Assi io fini per constatar que durante que le IA de plus in plus plena nostre mundo, nos humanos devenira fortiate questionar e redefinir lo qui nos es, e qual es nostre rolo hic al terra.