Mar 8, 2023

Pluto

Chronica publicate in Panorama in interlingua, no.4, 2020. Imagines de Wikipedia (montage).

Esque vos cognosce le mus que ha le nomine de un archangelo, e ha un can, le qual es nominate secundo le deo del regno del mortos?

Naturalmente, io pensa de Mickey Mouse e le can Pluto. Mickey ya es le forma diminutive de Michael. In le Biblia nos incontra le secunde plus ben cognoscite Michael: le archangelo. (Le prime es Michael Jackson.) Pluto es le deo de Hades, le regno subterranee, in le mythologia grec.

Proque portarea un gentil e amusante can un nomine tanto horrific? Probabilemente proque le can del films animate esseva create in 1930, le mesme anno que le nano-planeta Pluto esseva discoperite. Le selection del nomine pro le planeta es logic, pois que tote le planetas del systema solar anteriormente esseva nominate secundo deos grec e roman. 

Mickey Mouse ha un amico que anque es un can: Goofy. Su nomine veni del parola “goof”, con le signification “ignorante” o “cretino”. 

Durante que Pluto es un ver can, Goofy es multo plus anthropomorphic. Ille porta vestimentos e parla. Isto es un paradoxe interessante in le mundo de fabulas. Quando animales prende le rolos de humanos, il ancora existe un besonio del distinction inter humano e animal. Tunc un mus o can que representa un humano moderne debe poter haber tote le attributos del persona moderne: domo, labor, un amata, amicos e... un animal domestic. 

Pluto non parla, ma ille es multo expressive, con un ric mimica e linguage corporal. Secundo le recercator de communication Albert Mehrabian, solmente 7% del communication human es purmente verbal. Intonation, accento e altere sonos constitue 38% e 55% del communication es non-verbal: isto es le linguage corporal.

Alora, Pluto ha nulle problemas de communicar se con le publico in le multe breve films, ubi ille appare. Le facto es que le figuras parlante, como Mickey Mouse o Andreas Anate, anque parla multo poco - le majoritate del tempore illes face diverse amusante cosas.

Isto me face pensar de altere figuras filmic del prime parte del vintesime seculo, como Charlie Chaplin e Buster Keaton.

Pluto appertine al prime era auree del films animate. Le majoritate de su apparitiones es in breve films create inter 1930 e 1953.

Hodie films animate es create con le adjuta de avantiate graphica computatorial. Le resultato es historias le quales es visualmente avantiate, extrememente acrobatic e perfectionistic. Le vetere films esseva plus simple, ha alcun defectos, ma oh, tanto plus charme! Illos esseva pingite per mano e requireva multo plus de labor e dedication pro esser complite.    

Assi como le planeta Pluto, que ha essite dethronisate e categorisate como un planeta nano, etiam le can Pluto ha regressate verso le coulisses quando le plus nove stellas de Disney como Elsa, Le Incredibiles, Le Rege del Leones, Dumbo e multe alteres entrava le scena. Ma ille non ha disparite. Ille ancora remane, inter omne le altere stellas, al firmamento del pelliculas, pro poter esser spectate quandocunque on vole, per illes qui vole perder se in sonios del prime era auree del films animate.   

Feb 22, 2023

Nocturne visitator



 Olim, in medienocte, in mi lecto

io jaceva affligite de insomnia

Lasse oculos mirava le tecto

Labios repeteva: "fatigatio vincit omnia"



Quando al fin mi palpebras cadeva

e le somno apud mi corpore esseva,

del porta veniva un pesante battimento

e detra le fenestra un distante lamento



"A iste hora un visitator?"

Mi fragile anima plenava timor

Silentio regnava durante un momento

e depost de novo le terrific battimento



Subito, tremulante, io me eveliava

Mi corde, in crampos, a pena batteva

Al fin, in horror, ante le porta io stava,

pulsava le spisse ligno: nemo ibi esseva!



Lamentos sonava del proximitate

Verbos, susurros, singultos sin spero,

que diceva de futur calamitates,

mi spirito plenante con grave despero



In hasta le porta pesante clauder

io debeva, e presto al lecto vader

"Un incubo isto es, io sonia

Semper ratio vincit omnia"



In lecto lacrimas io lassava

Battimentos itero me tormentava

Mi oculos in toto esseva aperite

Mi corpore de plus in plus rigidite



Al fin le spectral ruito moriva

e le voces gradualmente periva

Tunc lassitude me inundava

e Somnus relevamento portava



Inquiete sonios invadeva mi mente

Io videva le facie del lamentator

Ille creava visiones de un terra ardente,

pretendente esser un precursor



Post longe tempore veniva Aurora,

mi liberatrice, in le sexte hora,

prendeva via mi dolor e agonia

e susurrava in mi aure: "amor vincit omnia"



Feb 12, 2023

Le circo


Strepitante, klaxonante, con multe ruito

al fin a nostre micre citate

multe automobiles, grande, pesante

heri vespere ha arrivate


Hodie es le die del grande spectaculo

le director sta al porta in alte cappello

Quando omnes al fin ha trovate lor sedes

ille presenta le show de "Circus Castello"


Rapidemente in alto vola acrobatas

defiante gravitation sin preoccupation,

torneante, saltante, vacillante

nunquam perdente le attention


Le clowns presenta infantil buffonerias

e le infantes ride a plen voce,

illes cade, se leva, face trucos e grimasses,

drollerias dicente in tono veloce


Le halterophilo tende musculos massive,

levante pesos e petras rumpente

Ille geme e grunni, sudante fluvios,

e su facie es rubie, quasi ardente


Le funambulo feminin vade cautemente

al corda ben tendite, in grande altura

Solmente un tenue bastonetto la adjuta

mantener le equilibrio de su fin figura


Le animales es terrific e fascinante,

cavallos, ursos, simias e leones

que presenta trucos incredibile

sempre guidate per le domatores


Le circo es un integre mundo ric

ubi humor, illusiones et equilibrio conveni,

un loco de delecto et excitation

que per gente brave avivate deveni


Assi, veni omnes, al circo fabulose

pro vider cosas meraviliose

que vos va surprender, terrer e amusar,

le spirito del circo vos debe amar

 

Feb 10, 2023

Un totalmente nove musica


Inexpectatemente

veni le nove sonos

e massa mi sensibile aures

con molle digitos extraterrestre


Le colores de un sol alien

se transforma in tonos

que caleface mi cerebro


Incognite spatio se aperi

e initialmente io senti timor,

ma tenere vibrationes

adjuta le relaxation vincer


Io entra un foramine,

que se aperi in le aere ante me,

e subito es in un altere loco:

un mundo ubi toto flue

e ubi milles colores

se incontra e basia

pro crear nove colores

que io nunquam ha vidite antea


Io extende mi manos

e tocca multe colores

Cata un ha su proprie tono

Io realisa que io sempre suspirava a illes

Io tocca multes al mesme tempore

e hypnotic harmonias

tocca mi testa

e titilla le radices del capillos

e invia electric formicas

al longe de mi spina dorsal


Un totalmente nove musica

plena le spatio ubi io flotta

Nove sonoritates que aperi le sensos

Nove timbros que da libertate

Obsolete limitationes se dematerialisa

Lo impossibile deveni possibile



[Plure horas passa]



Ancora io voga inter incognite pigmentos

que justo nasceva ante mi oculos

Al fundo distante io vide mi urbe

Illo pare gris e tediose

ma io senti como illo me trahe retro

Tosto sera le tempore pro atterrar

ma ancora un parve momento

io vole remaner in iste mundo incantate





Arte de Marte

Clicca al imagine pro aggrandir lo.


Dente ardente del mente cadente

morde le corda del corde surde

Testas testa textos de Texas

pro dar te un parte del arte de Marte



Mauro pone auro

In le aure del dinosauro

Crustaceos procrastina

le cremation del crema



Le calor e sapor del dolor del amor

a pena plena le scena de Helena

Fato da fama, o fame infame

e feroce feritate ex pheromones de ferro


 

Jan 24, 2023

Claves blanc

 

Digitos dansa, joca e ambula

al claves blanc del piano

Le claves nigre es dur pilares

le quales illes evita

pro non ferir se de novo


Diatonic melodias parallel,

alternante accordos arpeggiate

Nusquam chromatica

o modulationes es vidite,

nulle dieses o bemolles


Del magnific fenestra panoramic

del sparsemente mobilate camera

on vide le luna blanc e le nubes

Le sol del alba es al dorso del domo

e le neo-eveliate vicos del village

appare in calide colores


Forsan le piano es un poco disaccordate,

ma isto non preoccupa le pianista

Perfection es por personas pavorose,

non pro illes como le cygno blanc,

que batte su albe alas

in porose, blancastre nubes

sub le luminositate del luna del aurora



Vetulessa



Multes time le vetulessa inevitabile,

ma esque le timor de non poter

experientiar le autumno del longe vita

plus grande non deberea esser?



Jan 13, 2023

Amor sin responsa

 



Amor sin responsa, qual dulce dolor
Nunquam florescera le suave flor
Le corde rumpera, le spirito cadera
Cata vice via de me tu vadera

Toto io te voleva dar
Tote le terra, tote le mar,
stellas brillante del celo clar
Omne cosas tu osava refusar

Io te mira de distantia con oculos suspirante
e compone poemas plenate de melle
pro monstrar te mi sentimentos scintillante
e crear pro nos un mundo belle

Amor sin responsa, un petra pesante
in le thorace del amante refusate
Mi amor non mori, nonobstante
mesmo si cata momento io sape

que nunquam tu amara como io lo face
Tu non ha le corage, tu non es audace
Ma supervivera mi spero e mi sonio
del impossibile union e matrimonio



Nomines de caressa

Chronica publicate in Panorama in interlingua, no.3, 2020 

Le anglophonos ama le nomines de caressa. Mesmo presidentes los usa: James “Jimmy” Carter e William “Bill” Clinton es duo exemplos. 

Anque actores gusta le formas diminutive: John “Jack” Nicholson, Fred Astaire (originalmente Frederick Austerlitz, Richard “Dick” Van Dyke. Ultra isto il ha omne le Toms (Thomas): Cruise, Selleck, Hanks e multe alteres. 

Ma como es le stato de cosas con le feminas? Lassa nos reguardar alcun famose actrices: Kate Winslet usa su nomine original. Ma in le fundo Kate es un forma diminutive de Katherine. Emma Watson anque usa su nomine original. Emma pote possibilemente esser reguardate como un diminutivo de Emily. Scarlett Johansson non usa ulle nomine de caressa officialmente. Ni Jennifer Aniston lo face. Ma, al contrario, su ex-marito Bradley Pitt lo face. Nancy Reagan originalmente se appellava Anne, ma Nancy Sinatra es baptisate Nancy. Alora Nancy es e un forma diminutive de Anne e anque un nomine autonome. 

Si le ex-candidata presidental Hillary Clinton usarea un nomine de caressa, isto poterea esser Hill. Alora illa se harmonisarea ben con su marito. Bill e Hill... Le nomine es de origine grec: ἵλαος (hílaos) con le signification “benigne” e “misericordiose”. Isto dava le latin “hilaris”. Le parola anque es un adjectivo anglese, con un signification un poco alterate: “hilarious” (comic, amusante, hilarante). Ma su campania de election ubi illa debatteva Donnie Trump al maximo esseva tragicomic. A proposito, si Bill Clinton volerea haber un nomine mesmo plus diminuite, ille poterea nominar se Billy Clinton, ma tunc on pensarea que ille es un bandito del Salvage West. 

Multe nomines de caressa gania lor independentia e es usate autonomicamente, sin connexion al nomine original. Le jocatrice de tennis Billie Jean King alora non era baptisate Wilhelmina. In Svedia ante alcun decennios il esseva popular nominar pueros per exemplo Jimmy o Ronny. 

Il es interessante observar como famose personas o figuras fictive establi un certe forma de lor nomines. Si on usarea un altere forma, le reaction serea confusion. Qui es per exemplo le cantatores Michael Jagger o Mickey Jackson? O le figuras designate Donnie Duck e Michael Mouse? Que decide si on usa le nomine original o le nomine de caressa? Il ha multe factores: Le imagine (“image”), contexto, le influentia de alteres o coincidentias. In le campo de musica, multe artistas de jazz e musica popular usa le diminutivos, ma compositores classic usa le nomine original. Hic alcun comparationes inter musicos pop e compositores classic con le mesme nomines: 

Johnny Cash / John Adams 

Phil Collins / Philip Glass 

Benny Goodman / Benjamin Britten 

Le americanos es tamben enthusiasmate per initiales. Le presidente John Fitzgerald Kennedy sovente es nominate solmente “JFK” (Jeiefkéi). Le malfamate John Ross Ewing del serie televisive “Dallas” es plus ben cognoscite como J.R. (Jeiár). Le presidente George Walker Bush es a vices nominate solmente “W” (Dabeliú). 

Le americano con le plus breve e peculiar nomine debeva esser Prince, quando ille in 1993 cambiava su nomine a un symbolo, le qual non poteva esser pronunciate. Al mesme tempore ille deveniva cognoscite como “Le artista anteriormente cognoscite como Prince”. 

Dec 14, 2022

Quando tu es hic con me


 Quando tu es hic con me
belle celo es tan clar
e le aves canta suavemente
tote le die

In mi corde brilla sol,
in mi corde brilla sol
e le celo es tan clar
quando tu es hic con me

Nostre amor es immortal
como le stellas eternal
Nostre spiritos se ha trovate 
in union divin

In le celo es un stella
in le celo es un stella
que brilla solmente
super nos, super nos

Dec 13, 2022

Le tettina


Io plora, plora e plora

pro mi molle, amate tettina

"Mamma e papa, da me ora,

illo es in le cocina!"


Io crita, calca e ruita

usque mi facie deveni rubie

ma illes dice: "Tu lo non necessita

mesmo si tu ha rabie"


Io preca, demanda, pete

ma illes succute le testas

Sin mi tettina io non es complete

e io lo besonia pro mi siesta


"Tu es un grande puero, si!"

illes dice tote le die,

ma io non me senti assi

"Da me tettina mie!"


Dunque io non cessara critar

Finalmente illes me lo va dar

Tosto finira lor tenacitate,

in bucca sera mi tettina amate


Amar sin desirar


Amar sin desirar,

isto es lo plus nobile

Dar sin demandar,

pro l'anima es favorabile


Vider que cata die es un dono,

saporar cata color, cata sono,

que plus io poterea besoniar

pro le vita vermente appreciar


Dec 12, 2022

Buddha dormiente


Ille jace a su dextere latere

Nirvana se approxima

Formas attende su dissolution

Lo finite devenira lo infinite

Pensatas e sentimentos

de un integre vita

emanara del capite

verso horizonte e celo


An ille dormi o medita?

An su mente es toto calme

o ancora un poco animate?

Su halitos a pena es audibile

Su corde es quiete


Nocte dispare gradualmente

Somno se muta a vigilantia

Sed que es sonio e que es realitate?

An io sonia ben que eveliate,

eveliante me in le regno de Buddha

quando in sonios?


An ille que se evelia vade

de un sonio a un altere?

An solmente illuminatos

se evelia al realitate?


Ille jace hic e nunc ante me

Io vide su suave surriso 

Nos es in le mesme camera

ben que io sape

que isto es impossibile


An le sonio es un illusion

intra un altere illusion?

Proque le illusion es irreal?

Illo ya existe in qualque forma

An isto es proque illo dispare

plus rapidemente que altere cosas?

Tote formas ya es peribile 

e dunque ultimemente illusori


Io tene inquiete pensatas

in mi claudite manos

Le manos dole, assi io los aperi

e le pensatas ascende

como spiras gris de fumo

Le camera fragra de incenso

Io me pone ante Buddha,

a mi sinistre latere

Io claude mi oculos 

e me connecte con ille


Io vide como Buddha entra un silva

Ille indica con le mano a sequer le

Le silva es obscur e frigide

ma io seque le sono de su passos

Finalmente nos arriva a un laco

Le aqua es toto tranquille 

Io senti calor del superficie

Un calide laco in un frigide silva?


Buddha dice a me:

Io te guidava al centro de tu essentia

Solmente tu pote saper ubi tu es

Entra le aqua pro trovar le responsa


Io entra le aqua

e senti como calor circumfere mi corpore

Io prende un forte halito 

e me submerge in le profunditate

Le fundo del laco luce 


Io aperi le oculos

e vide le lampa de oleo 

in le angulo del camera

Buddha ancora jace ante me,

su oculos sempre claudite


Nirvana se approxima

Somno gradualmente deveni vigilantia

Illusion se muta a realitate

e ibi, alicubi

al frontiera del terra de necuno

io flotta in mi calide laco

e senti como lo perfecte

anque existe in lo imperfecte


Io jace al dorso in le aqua

e specta al celo ancora obscur

Buddha non plus dormi

e io vide como su sagessa

reforma constellationes stellar

e le prime vice vide 

imagines primordial