Chronica publicate in Panorama in interlingua, no.6, 2023
Guerra es le pessime cosa que pote colpar homines. Le vita es ruinate. Bombas cade, gente es fusilate, mutilate e violate. Domos es destruite, manca alimentos e medicina. Viros, e a vices feminas, es fortiate a prender le armas pro occider altere homines.
Il non es difficile a sympathisar con le pacifismo. On debe haber le derecto de non luctar e occider su proximos, e in vice propagar disarmamento. Un sol arma pote occider centos de personas e cata individuo occidite significa un lucto perpetue pro matres, patres, fratres, sorores, filios e amicos. Un sol arma nuclear pote completemente destruer un grande citate. Un guerra nuclear pote destruer un integre civilisation.
Infortunatemente, nos vive in un mundo ubi il ha statos autoritari, nationalistic e pron a conquesta, e gruppos terroristic que attacca gente innocente. In tal statos e gruppos, al homines manca libertate e le possibilitate de mesme seliger le modo de lor vita. Quandocunque illes pote devenir arrestate, torturate e inviate a labor fortiate. Illes pote esser prohibite a usar lor lingua materne e conservar lor proprie cultura. Illes pote esser fortiate a viver in povressa, sin le possibilitate de ameliorar lor condition del vita.
Iste dictaturas sovente es ben armate e menacia le statos vicin.
Si le pacifismo haberea un grande influentia politic in un pais, iste pais poterea disarmar se. Tunc, illo serea facile a conquirer pro un altere stato, con un armea forte e superior. Le pais pacifistic poterea esser robate de su ricchessa e ressources, e le populo poterea esser opprimite.
Assi nos arriva al dilemma del pacifismo: esque on es preste de relinquer su libertate, autonomia, modo de vita e ressources, pro le derecto de non deber defender se con armas?
Il es facile a esser un pacifista in un pais le qual ha un armea forte, armas nuclear o appertine a un organisation de defensa.
On pote argumentar que dialogo es melior que armas, ma le experientia monstra que a vices il es impossibile a negotiar con dictatores o terroristas.
Guerras es horrific, ma esque on debe evitar los a omne costo? Como navigar in un mundo periculose?
Iste questiones es multo actual quando io scribe isto, in octobre 2023. Guerras cruel ha loco in Ukraina, Israel, Sudan, Yemen e altere locos, e le relationes inter le statos superpotente deveni de plus in plus tense.
Guerras ha existite durante tote le historia del humanitate. Esque nos es un specie maledicte, que nunquam pote liberar se de su tendentias mortifere?
Post le cadita del muro sequeva un periodo de distension, disarmamento, pace e prosperitate. Multe homines pensava que le barbaric guerras appertineva al historia, al minus in Europa. Illes habeva torto.
Ma il anque ha exemplos de como effortios pacifistic a vices esseva melior que actiones bellicose. Un exemplo es le resistentia pacific de Gandhi, le qual adjutava India a obtener independentia. Assi Gandhi, e multe altere homines que selige methodos pacific e dialogo, in vice de violentia, es un grande inspiration pro le hodierne humanitate. Illes nos da le spero de pace e un futuro melior. In iste tempore tenebrose il es plus importante que unquam a nutrir iste spero in su corde.
No comments:
Post a Comment